ข้อมูลงานวิจัย

เชื่อมวิทยาศาสตร์กับวัฒนธรรมเพื่อความยืดหยุ่นระดับโลก: บทบาทมหาวิทยาลัยภายใต้กรอบ MCR2030 ในช่วงเวลาที่ประเทศไทยเผชิญทั้ง PM2.5 พายุฤดูร้อน ความร้อน และแรงสั่นสะเทือนจากแผ่นดินไหว คำถามสำคัญไม่ใช่ว่า “จะเกิดอีกเมื่อไร” แต่คือ “เมืองของเราพร้อมหรือยัง” คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ โดยหน่วยปฏิบัติการวิจัยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การบรรเทา และการปรับตัว (CMARE) ได้บูรณาการความร่วมมือกับคณะศิลปกรรมศาสตร์และวัฒนธรรมศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ สำนักงานเพื่อการลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติแห่งสหประชาชาติ (UNDRR) และเครือข่ายพัฒนาความเข้มแข็งต่อภัยพิบัติไทย (TNDR) สร้างละครเวทีสร้างสรรค์ เรื่อง “The Echoes of Tomorrow (เสียงสะท้อนจากวันพรุ่งนี้)” เพื่อสื่อสารแนวคิดการลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติและการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในรูปแบบที่เข้าถึงประชาชนทุกกลุ่ม การแสดงครั้งนี้ สะท้อนการบูรณาการ ศาสตร์–ศิลป์–ชุมชน อย่างเป็นรูปธรรม ศาสตร์: ถ่ายทอดกรอบการประเมินความเสี่ยงและบทเรียนจากเมืองนำร่อง MCR2030ศิลป์: ใช้การแสดงเป็นเครื่องมือสื่อสารที่สร้างการมีส่วนร่วมชุมชน: เชื่อมโยงอัตลักษณ์ท้องถิ่นเข้ากับแนวคิดเมืองยืดหยุ่น ฉากและองค์ประกอบทางวัฒนธรรมจากสถาบันวิจัยศิลปะและวัฒนธรรมอีสาน ช่วยเน้นย้ำว่า รากวัฒนธรรม คือ ส่วนหนึ่งของรากฐานความยืดหยุ่นของเมือง การดำเนินงานดังกล่าว ได้รับการบันทึกเป็นหนึ่งในกรณีศึกษาในเอกสาร Pathways to Resilience: …

เสริมศักยภาพบุคลากรเพื่อส่งเสริมการแปรรูปสินค้าเกษตร ปีงบประมาณ 2569 ยกระดับโรงสีสู่การจัดการสิ่งแวดล้อมเชิงระบบและแข่งขันได้ในตลาดสากล ดร.ธายุกร พระบำรุง  ผู้อำนวยการหน่วยปฏิบัติการวิจัยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การบรรเทา และการปรับตัว (CMARE) มหาวิทยาลัยมหาสารคาม พร้อมด้วยนางสาวกนกทิพย์ จงผสม ผู้ช่วยวิทยากร ได้รับเชิญเป็นวิทยากรในโครงการส่งเสริมการแปรรูปสินค้าเกษตร ปีงบประมาณ 2569 ของสำนักงานสหกรณ์จังหวัดร้อยเอ็ด เมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2569 ณ ห้องประชุมโรงสีสหกรณ์การเกษตรเกษตรวิสัย จำกัด จ.ร้อยเอ็ด โดยมีผู้เข้าร่วม 25 คน ประกอบด้วย คณะผู้บริหารและผู้ปฏิบัติงาน การอบรมมุ่งเน้นหัวข้อ การป้องกันและควบคุมมลพิษสิ่งแวดล้อมในโรงสีข้าว ตั้งแต่กฎหมายและมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง การวิเคราะห์กระบวนการผลิต (Process Flow Analysis) การบ่งชี้ประเด็นปัญหาสิ่งแวดล้อมและประเมินความมีนัยสำคัญ การจัดทำแผนสิ่งแวดล้อมเชิงระบบ ตลอดจนการเชื่อมโยงกับ Carbon Footprint ขององค์กร (CFO) และการบริหารความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Risk) บทสะท้อนสำคัญจากการอบรม พบว่า …

ตามกำหนดการประชุมคณะกรรมการภาครางวัลลูกโลกสีเขียว ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (ตอนล่าง) ครั้งที่ 1/2569 ระหว่างวันที่ 6–8 กุมภาพันธ์ 2569 ณ โรงแรมเอสตะวัน อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม ดร.ธายุกร พระบำรุง ผู้อำนวยการหน่วยปฏิบัติการวิจัยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การบรรเทา และการปรับตัว (CMARE) ในฐานะผู้แทนสถาบันการศึกษา ได้เข้าร่วมประชุมและแลกเปลี่ยนข้อเสนอเชิงวิชาการอย่างใกล้ชิด จังหวัดมหาสารคามได้นำเสนอ ป่าชุมชนบ้านหนองทิดสอน ตำบลนาเชือก อำเภอนาเชือกพื้นที่รวม 1,381 ไร่ 1 งาน 13 ตารางวา โดยจัดสรรพื้นที่อย่างสมดุล ได้แก่ โซนอนุรักษ์ 1,214 ไร่ (ร้อยละ 87.93) เพื่อคงไว้ซึ่งระบบนิเวศป่าเต็งรังโซนใช้ประโยชน์ 166 ไร่ (ร้อยละ 12.07) สำหรับกิจกรรมของชุมชน ที่ประชุมได้ให้กำลังใจและข้อเสนอแนะสำคัญในการยกระดับระบบและกลไกข้อมูลของพื้นที่ ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม เพื่อให้มีข้อมูลเชิงประจักษ์ที่เพียงพอต่อการวางแผน บริหารจัดการ …

ตามที่มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา ได้จัดโครงการสร้างนักบริหารจัดการเชิงพื้นที่ด้านภัยพิบัติ (Area Development Manager: ADM) เพื่อเสริมศักยภาพผู้นำและกลไกพื้นที่ในการประเมินความเสี่ยง เตรียมความพร้อม รับมือ และปรับตัวต่อภัยพิบัติอย่างยั่งยืน ระหว่างวันที่ 16–17 กุมภาพันธ์ 2569 ณ โรงแรมไอซานา โคราช จังหวัดนครราชสีมา ดร.ธายุกร พระบำรุง ผู้อำนวยการหน่วยปฏิบัติการวิจัยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การบรรเทา และการปรับตัว (CMARE) ได้รับเชิญเป็นวิทยากรในหัวข้อ  “การพัฒนาแผนปฎิบัติการเชิงบูรณาการด้านการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและภัยพิบัติในระดับพื้นที่” โดยถ่ายทอดแนวคิดการประเมินความเสี่ยงตามกรอบวงจรการจัดการภัยพิบัติ การเชื่อมโยงภัยอันตราย ความเปราะบาง ศักยภาพ (Hazard–Vulnerability–Capacity) และการบูรณาการการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในระดับพื้นที่ จากการแลกเปลี่ยนกับผู้เข้าร่วม ซึ่งเป็นผู้นำชุมชน เกษตรกร และผู้ปฏิบัติงานในระดับพื้นที่ พบประเด็นสำคัญว่า การใช้ข้อมูลยังไม่เป็นระบบ ข้อมูลกระจัดกระจาย และไม่เชื่อมโยงกันการบันทึกข้อมูลภาคสนาม ยังขาดมาตรฐาน ทำให้ไม่สามารถนำมาวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบหรือวางแผนระยะยาวได้แม้หลายพื้นที่ จะมีโครงสร้างการบริหารจัดการด้านภัยพิบัติและการพัฒนาอยู่แล้ว แต่การดำเนินงานยังไม่เชื่อมโยงสู่การแก้ปัญหาอย่างเป็นรูปธรรม ขาดกลไกติดตามและการใช้ข้อมูลประกอบการตัดสินใจอย่างเป็นระบบ ส่งผลให้โครงสร้างที่มีอยู่ ยังไม่สามารถทำหน้าที่เป็นกลไกขับเคลื่อนเชิงนโยบายและการปฏิบัติได้อย่างแท้จริง ทั้งในด้านบทบาทหน้าที่ ความรับผิดชอบ และกระบวนการตัดสินใจที่ยึดหลักฐานเชิงประจักษ์การเชื่อมโยงข้อมูลภัยพิบัติกับการวางแผนพัฒนาและงบประมาณยังไม่ครบวงจร …

>pdf ดาวน์โหลด<<<   ภาพและข่าว : คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มมส เผยแพร่โดย : ชลทิตย์ สีเทา ณ วันที่ : 2 กุมภาพันธ์ 2569

เมื่อวันที่ 12 มกราคมที่ผ่านมา คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม โดย ดร.ธายุกร พระบำรุง ผู้อำนวยการหน่วยปฏิบัติการวิจัยด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การบรรเทาและการปรับตัว (CMARE) เข้าพบนางสาวปภิณพิทย์ พัวโสพิศ ผู้อำนวยการสถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย (NBT) ขอนแก่น เพื่อหารือ แลกเปลี่ยนมุมมอง และกำหนดแนวทางความร่วมมือด้าน การวิจัยและบริการวิชาการ ในรูปแบบการ สื่อสารสาธารณะ อย่างเป็นระบบ การหารือครั้งนี้ มุ่งเน้นการยกระดับการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านคุณภาพอากาศ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการจัดการภัยพิบัติ จากงานวิจัยสู่สังคม ผ่านสื่อกระแสหลักที่เข้าถึงประชาชนได้กว้างและต่อเนื่อง เพื่อเสริมสร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง สนับสนุนการตัดสินใจเชิงนโยบาย และการปรับตัวของชุมชนในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ในโอกาสดังกล่าว คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ได้มอบของที่ระลึกเนื่องในโอกาสปีใหม่ พ.ศ. 2569 แด่นางสาวปภิณพิทย์ พัวโสพิศ พร้อมแสดงความขอบคุณในฐานะผู้ให้การสนับสนุนการประชาสัมพันธ์ ภายใต้เครือข่ายกองประชาสัมพันธ์และกิจการต่างประเทศ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนงานวิชาการสู่การรับรู้ของสาธารณชน ความร่วมมือดังกล่าว สะท้อนบทบาทของสถาบันการศึกษาในการทำงานร่วมกับสื่อสาธารณะ เพื่อสร้างผลลัพธ์เชิงสังคมที่จับต้องได้ และยืนยันความมุ่งมั่นของ CMARE ในการสื่อสารวิทยาศาสตร์เพื่อการเปลี่ยนแปลงอย่างยั่งยืน ภาพและข่าว : คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ …

ดร.ธายุกร พระบำรุง  ผู้อำนวยการหน่วยวิจัยด้านการลดผลกระทบและการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (CMARE) ได้รับเกียรติเป็นวิทยากรรับเชิญ ในการประชุมวิชาการนานาชาติ The 1st International Conference on Sustainable Energy, Advanced Materials, AI, and Environmental Preservation ซึ่งจัดขึ้น ณ เมืองปูซาน สาธารณรัฐเกาหลี  ระหว่างวันที่ 4-6 ธันวาคม 2568 ภายใต้เครือข่ายคณะวิทยาศาสตร์ (ศูนย์วิจัยเฉพาะทางนวัตกรรมดิจิทัลเพื่อการจัดการภัยพิบัติลุ่มน้ำแบบบูรณาการ) มหาวิทยาลัยมหาสารคาม การบรรยายในหัวข้อ “Future Risks, Natural Buffers, and Integrated Knowledge for ResilientCities” มุ่งเน้นการบูรณาการองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ภูมิอากาศ การวิเคราะห์เชิงพื้นที่ ระบบนิเวศ และองค์ความรู้ชุมชน เพื่อสนับสนุนแนวทางการสร้างเมืองยืดหยุ่นตามกรอบ MCR2030 ของสำนักงานเพื่อการลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติแห่งสหประชาชาติ (UNDRR)  ซึ่งสอดคล้องโดยตรงกับภารกิจของ CMARE …

CMARE เสริมข้อมูลวิชาการ ในกิจกรรม “CITY IN NATURE for Climate Change” หนุนเมืองยั่งยืนตามแนวทาง MCR2030 เมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2568 จังหวัดมหาสารคามจัดกิจกรรม “CITY IN NATURE for Climate Change” ภายใต้แนวคิด “ธรรมชาติในเมือง เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ” โดยมีนายกองเอกเสนีย์ มะโน รองผู้ว่าราชการจังหวัดมหาสารคาม เป็นประธานในพิธีเปิด จัดโดยสำนักงานโยธาธิการและผังเมืองจังหวัดมหาสารคาม ร่วมกับ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม GIZ  และ โครงการ Urban-Act ประเทศไทย ในการนี้ ดร.ธายุกร พระบำรุง ผู้อำนวยการหน่วยปฏิบัติการวิจัยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การบรรเทา และการปรับตัว (Climate Change Mitigation and Adaptation Research …

ในรายวิชา 1705372 ระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์สำหรับงานเทคโนโลยีสิ่งแวดล้อม ปีการศึกษา 1/2568 นิสิต หลักสูตรสาขาวิชาเทคโนโลยีสิ่งแวดล้อม  ได้เรียนรู้จากสถานการณ์จริงของเหตุไฟไหม้ป่าธูปฤาษีใกล้มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ซึ่งเกิดขึ้นในเดือนมกราคมและมีนาคม พ.ศ. 2568 https://www.youtube.com/watch?v=LZJrNJTFK5o และ https://www.facebook.com/share/p/14DT7oF6QLe/ เหตุการณ์ดังกล่าว ส่งผลกระทบต่อหอพักและบ้านเรือนประชาชน เกิดกลุ่มควันหนาทึบ และต้องใช้เวลาหลายชั่วโมงในการควบคุมเพลิง จากเหตุการณ์จริงนี้ ถูกนำมาพัฒนาเป็นห้องเรียนภาคสนาม ให้นิสิต ได้ฝึกใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS) วิเคราะห์พื้นที่เสี่ยงไฟไหม้ในตำบลท่าขอนยางและตำบลขามเรียง เพื่อเสนอแนวทางป้องกันเชิงรุกที่นำไปใช้ได้จริงในพื้นที่ บทเรียนนี้ คือการก้าวจากห้องเรียนสู่ชุมชน เพื่อสร้างพลเมืองรุ่นใหม่ที่ใช้วิทยาศาสตร์และข้อมูลเพื่อดูแลสิ่งแวดล้อมของตนเอง และร่วมกันทำให้พื้นที่ตำบลขามเรียงและท่าขอนยางเป็นเมืองที่ปลอดภัยจากไฟป่าและน่าอยู่สำหรับทุกคน การสำรวจพื้นที่เสี่ยงและผลการวิเคราะห์ จากการเก็บข้อมูลและการใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS) พบว่า ตำบลขามเรียง มีพื้นที่เสี่ยงหลัก 2 จุด ได้แก่บริเวณข้างร้านเดอะอัพ — เป็นป่ารกร้าง มีวัชพืชและใบไม้แห้งหนาแน่น ขยะและเศษไม้ติดไฟได้ง่าย ใกล้บ้านพักและหอพักนิสิตบริเวณหมู่บ้านลักษณา — มีหญ้าและขยะสะสมจำนวนมาก อยู่ติดบ้านพัก อาจเกิดไฟจากการเผาขยะหรือก้นบุหรี่ พื้นที่ทั้งสองจุดมีระดับความเสี่ยง “ปานกลางถึงสูงมาก” ตามแบบประเมินภาคสนาม (5–6 …

การสำรวจร้านซัก–อบผ้าหยอดเหรียญในเขตชุมชนเมือง จังหวัดมหาสารคาม เป็นกิจกรรมภายใต้รายวิชา 1705372 ระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์สำหรับงานเทคโนโลยีสิ่งแวดล้อม ประจำปีการศึกษา 1/2568 ที่มุ่งบูรณาการการเรียนรู้กับสถานการณ์จริงในพื้นที่  ให้นิสิต หลักสูตรสาขาวิชาเทคโนโลยีสิ่งแวดล้อม ได้พัฒนาทักษะการประเมินสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย โดยอ้างอิงเกณฑ์จากแบบประเมินมาตรฐานการจัดการอนามัยสิ่งแวดล้อมสำหรับสถานประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพของกรมอนามัย (2566)  (ศึกษาเพิ่มเติมได้ที่ https://env.anamai.moph.go.th/th/kpi66/download?id=103607&mid=37523&mkey=m_document&lang=th&did=30042) ผ่านการสังเกต วิเคราะห์ และสังเคราะห์ข้อมูลจากสถานประกอบการจริง ครอบคลุม การจัดการสิ่งแวดล้อม (Environmental Management) อาชีวอนามัยและความปลอดภัย (Occupational Health and Safety: OHS) และกฎหมายและการอนุญาต (Legal and Licensing Compliance) ผลการสำรวจ พบร้านซักผ้าหยอดเหรียญทั้งหมดที่สามารถสำรวจได้ 18 แห่ง (จากทั้งหมด 21 แห่ง) แบ่งเป็นพื้นที่ตำบลท่าขอนยาง 14 แห่ง และตำบลขามเรียง 4 แห่ง จากการประเมินเบื้องต้น พบว่า ร้านที่มีความเสี่ยงต่ำ 13 …

ณ วัดป่าภูกระแต (วัดอภิธรรมวนาราม) ตำบลสำโรง อำเภอนาเชือก จังหวัดมหาสารคาม ได้จัดกิจกรรม “สวนเชือกเพื่ออัตลักษณ์และการเรียนรู้เชิงนิเวศ” โดยมีท่านประยุทธ เพชรคุณ อธิบดีอัยการภาค 4  ให้เกียรติเป็นประธานในพิธีเปิดกิจกรรม และพระอาจารย์บานเย็น ปภัสสโร เจ้าอาวาสวัดอภิธรรมวนาราม ให้เกียรติเป็นประธานอุปถัมป์ ฝ่ายสงฆ์ เพื่อร่วมปลูกต้นเชือกถวายเป็นพระราชกุศลแด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ภายใต้แนวคิด “สวนเชือก: ป่าถวายความจงรักภักดี สู่นิเวศแห่งความยั่งยืน” กิจกรรมนี้ จัดขึ้นโดยหน่วยปฏิบัติการวิจัยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การบรรเทา และการปรับตัว (CMARE)คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคามโดย ดร.ธายุกร พระบำรุง ผู้อำนวยการหน่วยปฏิบัติการวิจัยฯ ร่วมกับวัดป่าภูกระแต โรงเรียนในพื้นที่ และภาคีเครือข่ายภาครัฐ ภาคประชาชน และภาควิชาการ ซึ่งเป็นการบูรณาการร่วมกับ งานกฐินประจำปีของวัด เพื่อให้ศาสนพิธีและกิจกรรมสิ่งแวดล้อมดำเนินไปอย่างกลมกลืน เกิดพลังทั้งทางจิตวิญญาณและทางวิชาการในคราวเดียวกัน  โดยได้รับการสนับสนุนการประสานและผนึกพลังเครือข่ายคนอำเภอนาเชือก โดย คุณภูมิเพชร ภวภูตานนท์ ณ มหาสารคาม “ต้นเชือกหรือรกฟ้า” …

รายวิชา 1705372 ระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์สำหรับงานเทคโนโลยีสิ่งแวดล้อม ภาคการศึกษาที่ 1/2568 หลักสูตรสาขาวิชาเทคโนโลยีสิ่งแวดล้อม คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม บริบทของพื้นที่และปัญหาที่พบ เทศบาลตำบลท่าขอนยาง อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม ตั้งอยู่ในลุ่มน้ำชี ซึ่งเป็นพื้นที่ราบลอนคลื่นและมีการขยายตัวของเขตเมืองอย่างต่อเนื่อง ปัญหาน้ำท่วมเกิดขึ้นซ้ำในหลายปี โดยเฉพาะปี 2559 2562 2567 และ 2568 ซึ่งส่งผลกระทบต่อชุมชนและระบบระบายน้ำในเขตเมืองเพื่อศึกษาปัจจัยทางวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง นิสิตที่เรียนในรายวิชา 1705372 ได้ลงพื้นที่สำรวจและเก็บข้อมูลเชิงพื้นที่ร่วมกับข้อมูลปริมาณฝนรายวันจากสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (ONWR) https://ntw.onwr.go.th/rainfall/isohyet   ระหว่างปี พ.ศ. 2559–2568  พบว่าค่าเฉลี่ยของฝนในเหตุการณ์น้ำท่วมอยู่ที่ 96.8 มิลลิเมตรต่อ 24 ชั่วโมง โดยทุกเหตุการณ์น้ำท่วมเกิดขึ้น เมื่อค่าฝนสะสมเกิน 70 มิลลิเมตรต่อวัน ข้อมูลเชิงวิทยาศาสตร์เพื่อการเตือนภัย จากการคำนวณเชิงประจักษ์ โดยได้กำหนด “ค่าฝนวิกฤติเริ่มต้น (Rainfall Threshold)” สำหรับพื้นที่เทศบาลตำบลท่าขอนยางที่ 70 มม./24 ชม. และ …