คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม|Faculty of Environment and Resource Studies Mahasarakham University
เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2569 ณ ห้องประชุม โรงเรียนเมืองพัทยา 10 (บ้านเกาะล้าน) จังหวัดชลบุรี ได้มีการจัดกิจกรรมส่งเสริมสิ่งแวดล้อมและการประชุมคืนข้อมูลวิจัย ภายใต้โครงการ “การส่งเสริมการท่องเที่ยวที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมในพื้นที่เกาะล้านด้วยเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนและการท่องเที่ยวคาร์บอนต่ำ” งบประมาณเพื่อสนับสนุนงานมูลฐาน Fundamental Fund; FF ปีงบประมาณ 2568 โดย คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา โดยมี รศ.ดร.ณรงค์ พลีรักษ์ เป็นหัวหน้าโครงการ
กิจกรรมครั้งนี้ มีเป้าหมายหลักเพื่อ คืนข้อมูลวิจัยสู่พื้นที่เกาะล้าน และนำผลการศึกษาไปใช้เป็นฐานในการกำหนดมาตรการเชิงนโยบาย การจัดการพื้นที่ และการส่งเสริมการท่องเที่ยวคาร์บอนต่ำที่สอดคล้องกับบริบทจริงของชุมชน โดยได้รับเกียรติจากผู้แทนผู้บริหารเมืองพัทยา เป็นประธานเปิดกิจกรรม
บริบทพื้นที่เกาะล้าน มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการขับเคลื่อนการท่องเที่ยวคาร์บอนต่ำ จากกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม แสดงให้เห็นว่า จังหวัดชลบุรี อยู่ในกลุ่มจังหวัดที่มีความเสี่ยงสูงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในสาขาการท่องเที่ยว ช่วง พ.ศ. 2559–2578 โดยเฉพาะความเสี่ยงด้านภัยแล้งและ อุทกภัย ซึ่งอาจส่งผลต่อทรัพยากรน้ำ ระบบนิเวศชายฝั่ง โครงสร้างพื้นฐาน การเดินทาง และคุณภาพประสบการณ์ของนักท่องเที่ยวในพื้นที่เกาะล้าน ดังนั้น การคืนข้อมูลวิจัยเรื่องคาร์บอนฟุตพริ้นท์จากกิจกรรมท่องเที่ยว การสร้างความเข้าใจเรื่องการลดก๊าซเรือนกระจก และการเสริมกิจกรรมเรียนรู้ “รักษ์เทียนทะเล สู่หาดเทียนคาร์บอนต่ำ” จึงไม่ใช่เพียงกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อมระยะสั้น แต่เป็นการวางฐานให้เกาะล้านเตรียมรับมือกับความเสี่ยงภูมิอากาศ รักษาอัตลักษณ์ของหาดเทียน และพัฒนาการท่องเที่ยวให้ยั่งยืน มีคุณภาพ และปลอดภัยมากขึ้นในอนาคต
การประชุมคืนข้อมูลวิจัย จัดขึ้นภายใต้หัวข้อ “การท่องเที่ยวเกาะล้าน: ลดคาร์บอน ลดโลกร้อน สู่ความยั่งยืน” โดยนำเสนอข้อมูลวิจัย 3 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ ความเป็นมาและวัตถุประสงค์ของโครงการวิจัย คาร์บอนฟุตพริ้นท์จากกิจกรรมท่องเที่ยวบนเกาะล้าน และ ความเต็มใจที่จะจ่ายเพื่ออนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและการท่องเที่ยวบนเกาะล้าน
ดร.ธายุกร พระบำรุง ผู้อำนวยการหน่วยปฏิบัติการวิจัยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การบรรเทา และการปรับตัว (CMARE) คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ในฐานะนักวิจัยของโครงการและผู้รับผิดชอบการศึกษาประเด็น “คาร์บอนฟุตพริ้นท์จากกิจกรรมท่องเที่ยวบนเกาะล้าน” ได้ร่วมคืนข้อมูลและถ่ายทอดผลการศึกษาให้เข้าใจง่าย เพื่อเชื่อมโยงข้อมูลวิจัยกับบทบาทของคนในพื้นที่ โรงเรียน ชุมชน ผู้ประกอบการ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ในการร่วมกันออกแบบอนาคตของเกาะล้านให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีคุณภาพ ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และรักษาทรัพยากรท้องถิ่นไว้ให้คนรุ่นต่อไป
นอกจากกิจกรรมหลักด้านการคืนข้อมูลวิจัยแล้ว ยังมีกิจกรรมเสริมสร้างการเรียนรู้ “รักษ์เทียนทะเล สู่หาดเทียนคาร์บอนต่ำ” สำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาปีที่ 1 และ 3 โรงเรียนเมืองพัทยา 10 (บ้านเกาะล้าน) โดยมีผู้อำนวยการโรงเรียน คณะครู และนักเรียนเข้าร่วมกิจกรรม ผ่านการบรรยาย การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เกม และกิจกรรมตอบคำถาม เพื่อสร้างความรู้ ความตระหนัก และความภาคภูมิใจต่อ “เทียนทะเล” ในฐานะพรรณไม้ชายฝั่ง อัตลักษณ์ของหาดเทียน และสัญลักษณ์ของการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของเกาะล้าน กิจกรรมดังกล่าวได้รับเกียรติจากนายนรา ศิริมหา ประธานชุมชนจักรยานเกาะล้าน เพื่อสุขภาพและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ในฐานะปราชญ์ชุมชน ร่วมถ่ายทอดประสบการณ์และมุมมองจากพื้นที่จริง ทำให้การเรียนรู้เรื่องเทียนทะเลเชื่อมโยงกับชีวิต ชุมชน การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และอัตลักษณ์ของหาดเทียนอย่างมีความหมาย
ในการดำเนินงานครั้งนี้ ยังได้มอบสื่อการเรียนรู้ให้แก่ โรงเรียนเมืองพัทยา 10 (บ้านเกาะล้าน) เพื่อนำไปต่อยอดสู่การจัดการเรียนการสอนและกิจกรรมท้องถิ่นในอนาคต ประกอบด้วย คู่มือหลักสูตรท้องถิ่น “นักอนุรักษ์เทียนทะเลเยาวชนและชุมชนเกาะล้าน” พร้อมโปสเตอร์ให้ความรู้เกี่ยวกับเทียนทะเล และคู่มือหลักสูตรท้องถิ่น “มัคคุเทศก์ธรณีวิทยาชุมชน: เรื่องเล่าจากหินเกาะล้าน” เพื่อส่งเสริมให้เยาวชนเข้าใจทรัพยากรธรรมชาติ ภูมิทัศน์ชายฝั่ง ธรณีวิทยา อัตลักษณ์ท้องถิ่น และแนวทางการท่องเที่ยวอย่างรับผิดชอบ อีกหนึ่งสื่อสร้างสรรค์ที่นำมาใช้ในการสื่อสาร คือ เพลง “เทียนทะเล เกาะล้านในใจเรา” ซึ่งสร้างสรรค์ด้วย AI เพื่อใช้เป็นสื่อสร้างความรู้ ความผูกพัน และแรงบันดาลใจให้เยาวชนและชุมชนเห็นคุณค่าของทรัพยากรชายฝั่งใกล้ตัว และร่วมกันดูแลหาดเทียนให้เป็นพื้นที่เรียนรู้ด้านสิ่งแวดล้อมและการท่องเที่ยวคาร์บอนต่ำ
กิจกรรมเสริมสร้างการเรียนรู้ได้รับการสนับสนุนจากนิสิตเอกความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ วิทยาลัยการเมืองการปกครอง มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ได้แก่ นายชินวัฒน์ คะมา นายกันตพงศ์ ยอดเพชร นางสาวพิมพ์ชนก ทองอยู่ และนางสาวพรณิชา เจาประโคน ร่วมช่วยดำเนินกิจกรรมกับนักเรียน ขณะที่การดำเนินงานวิจัยและกิจกรรมภาพรวมได้รับการสนับสนุนจากนักศึกษาช่วยวิจัย ได้แก่ นายจตุพร เรืองทิพย์ นางสาวสุพรรณิการณ์ จิตจักร นางสาวรมิดา มีกลิ่นกุหลาบ นายสุรนาจ เครือวาท นายกฤษฎิ์ ผลทาเลิศ นางสาวอลีนตา สัตย์ธรรม และนางสาวจุฑามาศ พุ่มบุญมาก จากคณะศิลปะศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
การดำเนินงานครั้งนี้ จึงเป็นมากกว่าการประชุมคืนข้อมูลหรือกิจกรรมอบรมระยะสั้น แต่เป็นการเชื่อมโยง งานวิจัย การศึกษา ภูมิปัญญาชุมชน และการบริหารจัดการพื้นที่ท่องเที่ยว เพื่อวางรากฐานให้เกาะล้านก้าวสู่การเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม มีอัตลักษณ์ และเดินหน้าไปสู่อนาคตคาร์บอนต่ำอย่างยั่งยืน เกาะล้าน จะเปลี่ยนแปลงได้ เมื่อข้อมูลวิจัยถูกส่งคืนสู่ชุมชน เมื่อเยาวชนเห็นคุณค่าของทรัพยากรใกล้ตัว และเมื่อทุกภาคส่วนร่วมกันดูแลเทียนทะเล หาดเทียน และธรรมชาติของเกาะล้านในฐานะทุนชีวิต ทุนวัฒนธรรม และทุนอนาคตของชุมชน
ภาพและข่าว : คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์/ ดร.ธายุกร พระบำรุง
เผยแพร่โดย : ชลทิตย์ สีเทา
ณ วันที่ : 21 พฤษภาคม 2569
