
เมื่อวันที่ 13 พฤษภาคม 2569 ณ ศาลาการเรียนรู้ป่าชุมชนบ้านหนองทิศสอน อำเภอนาเชือก จังหวัดมหาสารคาม ที่ผ่านมา สถาบันปลูกป่าและระบบนิเวศ ปตท. ร่วมกับกรมป่าไม้ และคณะกรรมการจัดการป่าชุมชนบ้านหนองทิศสอน จัดกิจกรรม “การอบรมเครือข่ายเยาวชนป่าชุมชนบ้านหนองทิศสอน” ภายใต้โครงการอนุรักษ์ ฟื้นฟู และจัดการป่าชุมชน เพื่อสร้างความรู้ ความเข้าใจ และปลูกฝังพลังของเยาวชนในการร่วมดูแลทรัพยากรป่าชุมชนของตนเอง ภายในกิจกรรม มีการนำเสนอการสนับสนุนแผนงาน ปตท. “โครงการอนุรักษ์ ฟื้นฟู และจัดการป่าชุมชน” โดยสถาบันปลูกป่าและระบบนิเวศ ปตท. กรมป่าไม้ และคณะกรรมการจัดการป่าชุมชนบ้านหนองทิศสอน เพื่อให้ผู้เข้าร่วมเห็นภาพการทำงานร่วมกันในการอนุรักษ์ ฟื้นฟู และบริหารจัดการป่าชุมชนอย่างมีส่วนร่วม
โดยในกิจกรรมนี้ ดร.ธายุกร พระบำรุง คณะกรรมการสถาบันลูกโลกสีเขียว อีสานล่าง และผู้อำนวยการหน่วยปฏิบัติการวิจัยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การบรรเทา และการปรับตัว (CMARE) คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม บรรยายในหัวข้อ “ความสำคัญของป่าชุมชนและบทบาทของชุมชนในการจัดการป่า” โดยเชื่อมโยงคุณค่าของป่าชุมชนกับระบบนิเวศ วิถีชีวิต ภูมิปัญญาท้องถิ่น การปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติ พร้อมชี้ให้เห็นว่า ป่าชุมชนที่เข้มแข็ง ต้องเริ่มจากคนในชุมชนที่เข้าใจ เห็นคุณค่า และร่วมกันดูแลอย่างต่อเนื่อง
ต่อมาอาจารย์ยศ เหล่าอัน นำเวทีการเรียนรู้แนวคิดการสร้างป่า “คนทำกับป่ากระดูกคน” เพื่อถ่ายทอดบทเรียน ความสัมพันธ์ระหว่างคนกับป่า และความหมายของการปลูก ฟื้นฟู และดูแลป่าในฐานะมรดกชีวิตของชุมชน
ช่วงบ่าย อาจารย์อัมพร นนทกา ผู้ก่อตั้งโรงเรียนปลูกป่า ถ่ายทอดความรู้เชิงปฏิบัติการเรื่อง “พฤกษศาสตร์พื้นบ้านในป่าชุมชนบ้านหนองทิศสอน” เพื่อให้เยาวชนได้เรียนรู้ชนิดพืช คุณค่าของพรรณไม้ ภูมิปัญญาท้องถิ่น และการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติอย่างรู้คุณค่า
นอกจากนี้ วิทยากร ร่วมกับคณะกรรมการจัดการป่าชุมชนบ้านหนองทิศสอน ยังได้นำผู้เข้าร่วมทำกิจกรรม “หญ้าปุ๋ยหมักจุลินทรีย์ Bio Booster จากวัสดุธรรมชาติในป่าชุมชน” เพื่อฝึกการนำทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่มาใช้ประโยชน์อย่างสร้างสรรค์ เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และสอดคล้องกับแนวคิดการพึ่งพาตนเองของชุมชน
กิจกรรมครั้งนี้ สะท้อนพลังของความร่วมมือระหว่างหน่วยงานสนับสนุน นักวิชาการ ผู้นำชุมชน คณะกรรมการป่าชุมชน และเยาวชน ในการเปลี่ยน “ป่าชุมชน” ให้เป็นห้องเรียนธรรมชาติ แหล่งภูมิปัญญา ฐานทรัพยากร และพื้นที่สร้างแรงบันดาลใจให้คนรุ่นใหม่ร่วมกันอนุรักษ์ ฟื้นฟู และพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืนเพราะเมื่อเยาวชนเข้าใจคุณค่าของป่าป่าชุมชนจะไม่ใช่เพียงพื้นที่สีเขียวแต่จะกลายเป็นรากฐานของชีวิต ภูมิปัญญา และอนาคตของชุมชน โดยเยาวชน จำเป็นต้องได้รับการพิจารณาให้ร่วมเป็นคณะกรรมการบริหารจัดการป่าชุมชน ซึ่งจะเป็นการส่งไม้ต่อระหว่างรุ่นสู่รุ่นให้เกิดความยั่งยืน
ภาพและข่าว : คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์/ ดร.ธายุกร พระบำรุง
เผยแพร่โดย : ชลทิตย์ สีเทา
ณ วันที่ : 18 พฤษภาคม 2569
คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม|Faculty of Environment and Resource Studies Mahasarakham University










