CMARE ร่วมสนับสนุนกลไก “กลองยาวบอกข่าวภัยพิบัติ” ต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่การสื่อสารความเสี่ยงของเมือง

เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม 2569 เวลา 08.30 น. ณ ห้องประชุมเทศบาลเมืองมหาสารคาม ชั้น 2 หน่วยปฏิบัติการวิจัยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การบรรเทา และการปรับตัว (CMARE) คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม โดย ดร.ธายุกร พระบำรุง ผู้อำนวยการหน่วยปฏิบัติการวิจัยฯ ร่วมสนับสนุนกลไกด้านวิชาการใน “โครงการกลองยาวบอกข่าวภัยพิบัติ” เพื่อพัฒนาภูมิปัญญาท้องถิ่นให้เชื่อมกับระบบการสื่อสารความเสี่ยงของเมืองอย่างเป็นรูปธรรม

กิจกรรมครั้งนี้ ประกอบด้วย การอบรมเชิงปฏิบัติการพัฒนาสื่อ การสาธิตและประเมินผลโดยคณะกรรมการและประชาชน การสรุปผลการคัดเลือก ตลอดจนการถอดบทเรียนและจัดทำแผนต่อยอด โดยมี นายโกพัสต์ สมสาร์ รองนายกเทศมนตรีเมืองมหาสารคาม เป็นประธานเปิดกิจกรรม ตามที่ นายภาคิน ติระพงศ์ไพบูลย์ นายกเทศมนตรีเมืองมหาสารคาม มอบหมาย

จากกระบวนการพัฒนาร่วมกับชุมชนและผู้มีภูมิปัญญาด้านกลองยาว ได้คัดเลือก 4 จังหวะเข้าสู่การสาธิตและประเมิน ได้แก่ กลองแลง มโหรี เหตุการณ์ไม่ปกติ และผู้เฒ่าไต่ขอน เพื่อพิจารณาความโดดเด่น การเรียกความสนใจ การจดจำ ความเหมาะสมกับบริบทของเมือง และความสามารถในการใช้ร่วมกับข้อความสื่อสารภัยพิบัติ ก่อนนำผลไปสู่การกำหนดรูปแบบที่เหมาะสมสำหรับใช้งานจริง

บทบาทของหน่วยปฏิบัติการวิจัยฯ มุ่งสนับสนุนให้ระบบไม่ได้หยุดอยู่เพียงการเลือก “เสียงกลอง” แต่เชื่อมตั้งแต่ ข้อมูลความเสี่ยง → การวิเคราะห์ Hazard–Exposure–Vulnerability–Capacity (HEVC) → ข้อความที่ประชาชนเข้าใจและปฏิบัติได้ → การเผยแพร่ → การรับแจ้งเหตุและตอบสนอง → การเรียนรู้และปรับปรุงระบบ โดยเชื่อมรายละเอียดเพิ่มเติมผ่าน LINE OA “รักษ์เมืองมหาสารคาม”
          หลักการสำคัญของระบบ คือ ใช้กลองยาวเพื่อเรียกความสนใจ ไม่ใช้จังหวะกลองเป็นรหัสบอกระดับความรุนแรงหรือแทนคำสั่งอพยพ เมื่อได้ยินเสียงกลอง ประชาชนควรหยุดฟังข้อความ ตรวจสอบรายละเอียด และปฏิบัติตามคำแนะนำจากช่องทางที่เมืองกำหนด เพื่อลดความสับสนและทำให้การสื่อสารนำไปสู่การปฏิบัติได้จริง
          การพัฒนากลไกดังกล่าวยังเชื่อมโยงกับแนวทาง Making Cities Resilient 2030 (MCR2030) โดยเฉพาะการสร้างความเข้าใจความเสี่ยง การเสริมศักยภาพของชุมชน การเตรียมพร้อมรับมือภัยพิบัติ และการพัฒนาระบบสื่อสารที่ประชาชนเข้าถึงและมีส่วนร่วม เพื่อให้ภูมิปัญญากลองยาวมหาสารคามไม่ได้เป็นเพียงมรดกทางวัฒนธรรม แต่สามารถต่อยอดเป็นกลไกสนับสนุนเมืองรีซิเลียนซ์ที่ใช้ได้จริง

“หนึ่งจังหวะเรียกความสนใจ – หนึ่งข้อมูลสำคัญ – ประชาชนรู้ว่าต้องทำอะไร – และตรวจสอบข้อมูลต่อได้” คือแนวคิดสำคัญในการต่อยอดระบบกลองยาวบอกข่าวภัยพิบัติของเมืองมหาสารคาม

• 

• 

• 

• 

• 

• 

ภาพและข่าว :  คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มมส / ดร.ธายุกร พระบำรุง

เผยแพร่โดย : ชลทิตย์ สีเทา

ณ วันที่ : 17 สิงหาคม 2569