คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม|Faculty of Environment and Resource Studies Mahasarakham University
สานพลังปัญญา–ปฏิบัติ: บทบาทคณะสิ่งแวดล้อมฯ ในการขับเคลื่อนพื้นที่ด้วย Soft Power และอัตลักษณ์เมือง คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ โดยหน่วยปฏิบัติการวิจัยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การบรรเทา และการปรับตัว (CMARE) ได้ดำเนินงานอย่างต่อเนื่องเพื่อสนับสนุนเทศบาลเมืองมหาสารคามในการพัฒนาระบบการบริหารจัดการที่ดี ผ่านกลไกการมีส่วนร่วมของภาควิชาการ ภาคประชาชน และภาครัฐอย่างเป็นระบบ ความร่วมมือดังกล่าวมีศักยภาพในการต่อยอดสู่ การเสนอรางวัลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีการบริหารจัดการที่ดี ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 โดยเน้นการใช้ทุนวัฒนธรรมเป็นฐานพัฒนาเชิงพื้นที่ สร้างนวัตกรรมกระบวนการที่แตกต่างและขยายผลได้จริง บทบาทและความพยายามของ CMARE ใน 6 ด้านสำคัญ 1. ผลักดันการจัดตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชนที่ยึดโยงกับภูมิปัญญาท้องถิ่น ส่งเสริมการรวมกลุ่มของชุมชนบนฐานทุนวัฒนธรรม เช่น ข้าวเม่า หมี่กรอบ ปลาร้า และไข่เค็ม เพื่อสร้างเศรษฐกิจฐานราก พร้อมผลักดันการสร้างตราผลิตภัณฑ์ชุมชน เช่น ข้าวเม่าชุมชนโพธิ์ศรี 1, ไข่เค็มชุมชนโพธิ์ศรี 2 เพื่อเพิ่มมูลค่าและสร้างความภาคภูมิใจให้ชุมชน 2. สร้างกลไกการพัฒนาท้องถิ่นโดยใช้อัตลักษณ์ชุมชนและเมืองเป็นฐาน ร่วมวิเคราะห์ทุนวัฒนธรรม วิถีชุมชน และประเพณีท้องถิ่น เพื่อนำมาออกแบบกิจกรรมในแผนพัฒนาท้องถิ่น เช่น งานบุญเมือง เทศกาลชุมชน และการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม โดยใช้กระบวนการเรียนรู้ร่วมกับชาวบ้าน เยาวชน และภาคีเครือข่าย 3. สนับสนุนให้โรงเรียนในพื้นที่เป็น “กลไกกลาง” ของการพัฒนาเมือง ร่วมพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นแบบสหวิทยาการใน 4 โรงเรียนสังกัดเทศบาล ได้แก่ โรงเรียนเทศบาลบูรพาพิทยาคาร โรงเรียนเทศบาลบ้านส่องนางใย โรงเรียนเทศบาลสามัคคีวิทยา โรงเรียนเทศบาลศรีสวัสดิ์วิทยา โดยใช้เนื้อหาเชิงวัฒนธรรม เช่น ข้าวเม่า ลายผ้า มวยไทย และปลาร้า บูรณาการกับกลุ่มสาระการเรียนรู้ ส่งเสริมบทบาทของเยาวชนในฐานะ “นักพัฒนาเมืองรุ่นใหม่” ที่เข้าใจรากเหง้าของตนเอง 4. พัฒนาองค์ความรู้เชิงพื้นที่เพื่อเข้าใจบริบทการบริการของเทศบาล ผ่านการวิจัย การจัดเวทีรับฟังความคิดเห็น และการสำรวจความพึงพอใจของประชาชน พร้อมประสานข้อมูลระหว่างโรงเรียน ชุมชน และเทศบาล เพื่อให้การให้บริการสาธารณะตอบโจทย์ประชาชนและสอดคล้องกับวิสัยทัศน์เมือง 5. ส่งเสริมการสร้างเศรษฐกิจสร้างสรรค์ผ่านระบบตลาดดิจิทัล ร่วมพัฒนาแพลตฟอร์มออนไลน์ www.talontalad.com เพื่อจำหน่ายผลิตภัณฑ์ชุมชนที่มีอัตลักษณ์ สื่อสารเรื่องราววัฒนธรรม และเปิดโอกาสให้ชุมชนบริหารจัดการตลาดด้วยตนเอง เพิ่มโอกาสทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน 6. สนับสนุนวิสัยทัศน์ “เมืองแห่งการเรียนรู้ ผู้คนมีสุข อย่างยั่งยืน” CMARE ทำหน้าที่เป็น “ผู้ประสานระบบ” ระหว่างภาควิชาการ เครือข่ายชุมชน และเทศบาล เพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาเมืองอย่างมีข้อมูล ข้อเท็จจริง และการมีส่วนร่วมจากประชาชนทุกกลุ่ม สอดคล้องกับหลักธรรมาภิบาล (Good Governance) หน่วยวิจัย CMARE ขอขอบคุณเทศบาลเมืองมหาสารคามเป็นอย่างยิ่ง ที่เปิดพื้นที่แห่งโอกาสให้เราได้ร่วมเรียนรู้ แลกเปลี่ยน และมีส่วนร่วมในการผลักดันการพัฒนาเชิงพื้นที่อย่างเป็นระบบ ความไว้วางใจและความร่วมมือที่เกิดขึ้นเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญในการต่อยอดแนวคิด “เมืองแห่งการเรียนรู้ ผู้คนมีสุข อย่างยั่งยืน” ให้เป็นรูปธรรม สอดคล้องกับบริบทของท้องถิ่น และพร้อมก้าวสู่การเป็นต้นแบบของการบริหารจัดการที่ดีในระดับประเทศ
ภาพและข่าว : คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์/ดร.ธายุกร พระบำรุง
เผยแพร่โดย : ชลทิตย์ สีเทา
ณ วันที่ : 4 มิถุนายน 2568
