คณะสิ่งแวดล้อมฯ ร่วมกับเทศบาลเมืองมหาสารคาม ต่อยอดภูมิปัญญากลองยาวสู่การสื่อสารภัยพิบัติและการเรียนรู้ของเยาวชน

เมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม 2569 เวลา 09.00 น. ณ ห้องประชุมอาเซียน โรงเรียนเทศบาลสามัคคีวิทยา คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม โดย หน่วยปฏิบัติการวิจัยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การบรรเทา และการปรับตัว (CMARE) ร่วมกับเทศบาลเมืองมหาสารคาม สมาคมกลองยาวจังหวัดมหาสารคาม สภาวัฒนธรรมจังหวัดมหาสารคาม และภาคีเครือข่าย จัดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการ ภายใต้ โครงการกลองยาวบอกข่าวภัยพิบัติ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569

นายภาคิน ติระพงศ์ไพบูลย์ นายกเทศมนตรีเมืองมหาสารคาม มอบหมายให้ นายโกพัสต์ สมสาร์ รองนายกเทศมนตรีเมืองมหาสารคาม เป็นประธานเปิดกิจกรรม โดยมี จ่าเอกวันชัย ชัยจริยาวัตร รองปลัดเทศบาลเมืองมหาสารคาม กล่าวรายงาน มีผู้เข้าร่วมกิจกรรมกว่า 80 คน

กิจกรรมครั้งนี้มุ่งเน้นการสาธิตและทดลองตีจังหวะกลองยาว พร้อมถอดบทเรียนภูมิปัญญากลองยาวมหาสารคาม โดยได้รับเกียรติจากวิทยากร ได้แก่ ดร.ธายุกร พระบำรุง ผู้อำนวยการ CMARE นายทรงวุฒิ พรกุณา ประชาสัมพันธ์สมาคมกลองยาวจังหวัดมหาสารคาม และนายอภิชาติ นารีจันทร์ รองประธานสภาวัฒนธรรมจังหวัดมหาสารคาม ร่วมถ่ายทอดความรู้และแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับผู้เข้าร่วมอบรม

จากการดำเนินงานร่วมกับศิลปินและผู้รู้ ได้พัฒนาจังหวะกลองยาวต้นแบบจำนวน 4 จังหวะ และจังหวะขยาย 1 จังหวะ สำหรับนำไปประยุกต์ใช้ในการเรียกความสนใจก่อนสื่อสารข้อมูลภัยพิบัติ รวมถึงใช้ในกิจกรรมการเรียนรู้และส่งเสริมสุขภาพของชุมชน

สำหรับการนำจังหวะกลองยาว ไปใช้ประกอบการเต้นแอโรบิก พบว่า จังหวะเพลงต้นแบบมีความเร็วและต่อเนื่องสูง ทำให้การบรรเลงสดตลอดกิจกรรมทำได้ยาก จึงมีแนวทางบันทึกเสียงจากผู้บรรเลงจริง แล้วนำไปตัดต่อและรีมิกซ์เป็นไฟล์เสียง เพื่อให้จังหวะสม่ำเสมอ สนุก และเหมาะกับการออกกำลังกาย โดยยังคงเอกลักษณ์ของกลองยาวมหาสารคามไว้

อีกส่วนสำคัญของโครงการ คือ การรวบรวมประวัติ ครูภูมิปัญญา ช่างทำกลอง วงกลองยาว และผู้สืบทอดในชุมชนต่าง ๆ เพื่อพัฒนาเป็นฐานข้อมูลกลางของเทศบาล อย่างไรก็ตาม ข้อมูลที่รวบรวมได้ในระยะแรกยังต้องสัมภาษณ์และตรวจสอบเพิ่มเติม เพื่อให้ครอบคลุมพื้นที่ทั้ง 32 ชุมชนอย่างถูกต้อง

คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ โดย CMARE จะร่วมสนับสนุนกระบวนการทางวิชาการ เพื่อให้การอนุรักษ์กลองยาวไม่หยุดอยู่เพียงการบันทึกประวัติ แต่เกิดการฟื้นฟู การแสดงอย่างต่อเนื่อง และการนำไปใช้ในกิจกรรมของเมือง รวมถึงผลักดันการบูรณาการเข้าสู่การเรียนการสอนในโรงเรียน เพื่อให้เยาวชนเข้าใจรากฐานทางวัฒนธรรม เห็นคุณค่าของภูมิปัญญาท้องถิ่น และสามารถต่อยอดสู่ทักษะ รายได้ และอาชีพได้อย่างเป็นรูปธรรม โครงการนี้ จึงเป็นการเชื่อมโยง ภูมิปัญญาท้องถิ่น การศึกษา การส่งเสริมสุขภาพ และการสื่อสารความเสี่ยงจากภัยพิบัติ เพื่อทำให้กลองยาวมหาสารคามยังคงมีชีวิต มีผู้สืบทอด และสร้างคุณค่าให้แก่เมืองอย่างยั่งยืน

• 

• 

• 

• 

• 

• 

ภาพและข่าว : คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม/ดร.ธายุกร พระบำรุง

เผยแพร่โดย : ชลทิตย์ สีเทา

ณ วันที่ : 20 กรกฏาคม 2569